Atatürk Arboretumu (Canlı Ağaç Müzesi)

arboretum3

Arboretumlar bilimsel araştırma ve gözlem amacıyla orijini ve yaşları belli, her biri doğru ve dikkatli bir şekilde bir araya getirilmiş olan çoğunluğu ağaç ve diğer odunsu bitki taksonlarının uygun seçilmiş alanlarda yetiştirilip sergilendiği tabiat parçalarıdır. Başka bir açıdan bakıldığında arboretumlar eğitim ve bilimsel yanları ağır basan bilgi, emek ve sabırla meydana getirilmiş birer canlı bitki müzeleridir. Yeryüzünde kuruluşları yüzyılların ötesine dayanan arboretumların fonksiyonları çok çeşitlilik gösterir. Bunlar; ilk ve orta öğretimden üniversite düzeyine kadar tüm öğrencilere ve çevre halkına otsu ve odunsu bitkiler hakkında bilgi vermek, onları yetişme alanlarında tanıtmak, çevre koruma bilincinin gelişmesine katkıda bulunmaktır. Bunun yanında, dünyanın dört bir tarafındaki eksotik ve endemik bitkileri iklimin müsaade ettiği oranda bir araya toplayarak uzun ve pahalı seyahatlere gerek kalmadan insanlara tanıtmak ve bunların içinden süsleme değeri olanları seçme imkanı sağlamak, nesli kaybolma tehlikesi altında bulunanları koruma altına almak, yabancı orijinli türlerin ülkemize uygunluğu konusunda çalışmalar yapmak da Atatürk Arboretumu’nun görevleri arasındadır.

arboretum13Atatürk Arboretumu’nun ilk amacı basta İ.Ü. Orman Fakültesi öğretim üyeleri ile öğrencileri olmak üzere Orman Bakanlığı bünyesindeki ilgili kuruluşlar ile orman mühendisleri, peyzaj mimarlarının, diğer fakülteler ile araştırma kurumlarının, yerli ve yabancı bilim adamlarının, doğa severlerin yapacakları incelemelere, bilimsel araştırmalara her yönü ile açık bir canlı laboratuar olarak hizmet vermektir.

Atatürk Arboretumu, Sarıyer ilçesinde bulunan floristik zenginliğiyle birçok yerli ve yabancı botanikçinin ilgisini çekmiş bulunan ünlü Belgrad Ormanı’nın güneydoğusunda 296 hektarlık bir orman parçası üzerinde kurulmuştur. Sınırları içinde Osmanlı İmparatorluğu döneminde yapılan Kirazlıbent ile 1916 yılında Neşet Hoca tarafından kurulan Türkiye’nin ilk fidanlığını barındıran Atatürk Arboretumu yeryüzündeki diğer arboretum ve botanik bahçeleriyle tohum ve fidan temini konusunda işbirliği içerisindedir.

arboretum5Orman Genel Müdürlüğü İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü’nün Bahçeköy Orman İsletme Müdürlüğü’ne bağlı bir isletme şefliği olan arboretum, bir danışma kurulu tarafından idare edilmektedir. Danışma kurulunda bilimsel otorite I.Ü. Orman Fakültesi’ne, idari otorite Orman Genel Müdürlüğü’ne aittir. Mülkiyet ve finans kaynağı yine Orman Genel Müdürlüğü’dür.

Atatürk Arboretumu İstanbul’un Sarıyer ilçesine bağlı Bahçeköy’de bulunmaktadır. Şehrin hemen içinde saklı bir cennet olarak karşımıza çıkmaktadır. Arboretum kelimesinin anlamı ağaç evi demektir, öyle ki yüzlerce çeşit ağacı aynı anda görebilir, ağaçların altında bulunan isimleri ile bilgilenebilirsiniz. Belgrad Ormanı’nda bulunan fakat ormanın diğer yerlerine hiç benzemeyen bu ağaçlıkta dünyanın uzak uçlarından gelmiş binbir çeşit ağaca rastlıyoruz. Göl çevresi gezisi sırasında kökleri Kuzey Amerika’dan Çin’e, Japonya’dan Yugoslavya’ya, Meksika’dan Guatemala’ya kadar uzanan bir sürü ağaçla karşılaşmak şaşırtmamalı ziyaretçileri; çünkü burası canlı bir ağaç müzesi. Ya da bilimsel adıyla ifade edersek Arboretum.

arboretum14Şehrin gürültüsünden patırtısından usananların, birazcık temiz havaya ihtiyaç duyanların, bunu yaparken de dünyanın farklı yerlerinden toplanarak ülkemiz toprağında boy veren ağaçları merak edenlerin İstanbul’da ilk tercih edeceği yer Atatürk Arboretumu. Toprağında 2 binden fazla ağacı misafir eden Arboretum, Bahçeköy’ü Kemerburgaz’a bağlayan yol üzerinde bulunuyor. 1949 yılında bilim adamı Hayrettin Kayacık tarafından kurulan canlı ağaç müzesindeki görevliler 60 yıl boyunca farklı arboretumlarla da iletişime geçerek Türkiye’de yetişmeyen egzotik birçok bitkiyi bahçeye kazandırmışlar. Bu ağaçların içinde büyüyüp dal budak salanlar Bahçeköy mikro klimasına uyum sağlayabilenler olmuş. Kimi ağaçlarsa buraya uyum sağlayamadığı için tam yetişememiş ve bodur kalmış. Amerikan lale ağacı, İspanyol köknarı, Meksika ve Amerikan meşeleri, kırmızı yapraklı erguvan bahçenin en kıymetlilerinden. Doksan dakikada gezilebilen mekânda ağaçların çeşitliliği farklı türden bir sürü kuşun da burada barınmasını sağlıyor. Canlı ağaç müzesini gezerken yalnız kalmanız ise oldukça zor. Bu doğal alanın göl kenarında size ördeklerin eşlik edeceğini, karada ise köpekler ve kuşların varlığını devamlı yanınızda hissedeceğinizi söyleyelim. Bahçenin derinlerine daldığınızda ise tabii şansınız da varsa, olağanüstü güzellikteki karacalara rastlayabileceğinizi de biz müjdelemiş olalım.

arboretum6Arboretumda toplam 3 adet gölet bulunmaktadır. Göletlerde yüzen ördekler sizlere harika fotoğraflık pozlar vermektedir. Binlerce çeşit bitkiyi aynı anda görebilme imkanınız olacak.

Atatürk Arboretumu’nda mangal yapılmasına izin verilmemektedir içeride ama sandviç tarzı besinlerle beslenebilirsiniz içeride. Saklı cennet neden denildiğini gidince anlayacaksınız kesinlikle. Harika bir doğası, kokusu, renkleri var her mevsim. Hatta yanınızda yastık getirip uyumanızı da öneririm. Kesinlikle bağımlısı olacaksınız buranın, içinizden acaba şu mevsimde nasıl olur burası diye soracaksınız.

Göletlerde yüzen yılanlar, kaplumbağalar görünce de korkmayın. Arboretum girişinde sağda kalan biraz uzun bayırdan çıktıktan sonra eskiden kullanılan yangın gözetleme kulesine ulaşabilirsiniz. Dilerseniz o kuleye çıkınca İstanbul’un büyük bölümünü görme imkanı elde edeceksiniz.

arboretumAraçlarıyla gelmek isteyenler Beşiktaş’tan Sarıyer yönünde Büyükdere Caddesi’nden Hacıosman’a geldiklerinden sonra tabelaları takip ederek Bahçeköy yoluna saparak Bahçeköy’e geldikten sonra, İstanbul Üniversitesi spor salonunun karşısındaki Kemerburgaz Yolu (sol tarafta) ‘ndan dönerek 500 m ileride solda arboretuma gelmiş olurlar.
Atatürk Arboretumu’na toplum ulaşım araçlarını kullanıp gitmek isteyenler ise, Hacıosman’da metrodan indikten sonra her 15 dakikada 1 kalkan 42HM numaralı Bahçeköy otobüslerine binerek 20 dakikalık yolculuk sonrası Bahçeköy’de inip, Kemerburgaz yolundan 500 m yürüyerek ulaşabilirler. Üyelikleri olmayanlar sadece hafta içi ağaç evine girebiliyorlar. Atatürk Arboretumu’na giriş ücreti değişmekle birlikte öğrenciler için 1, tam 2 lira olarak genelde çok uygundur. Üyelik için ise yıllık birkaç yüz lira vermeniz gerekiyor. Arboretuma girdiğinizde burayı bir yerden tanıyorum diyeceksiniz.

Atatürk Arboretumu hafta içinde ziyarete açıktır. Ancak hafta sonları ve resmi tatil günleri sadece serbest giriş kartı alanlar girebilir. Serbest giriş kartı ücret karşılığında yıllık verilir ve aileye geçerlidir. Her yıl yenilenmesi gerekir. Giriş Kartı başvurusu için www.orman.istanbul.edu.tr sayfasına bakabilirsiniz.
Okul, kulüp, şirket, dernekler gibi grup ziyaretleri ücretli olup, önceden telefonla randevu alınması gereklidir. Gruplara gezi başlangıcında arboretum ve bitkiler hakkında bilgi verilir.
Randevu almak için 0(212) 2261929 nolu telefonu arayabilirsiniz.

arboretum9arboretum7arboretum8

 

arboretum6arboretum4arboretum5

arboretumarboretum16arboretum2

 

783 kez okundu