Anne ve anne adaylarına sağlıklı beslenme önerileri:


Bir ülkenin çağı yakalayabilmesi ve gelişmişlik düzeyine ulaşabilmesi için gerekli zihinsel ve bedenen gelişmiş, üretken, yetenekli ve nitelikli bireylerin topluma kazandırılmasında ailenin çok büyük önemi vardır. Aile bireyin sadece biyolojik, fizyolojik ihtiyaçlarının karşılandığı bir kurum değil aynı zamanda bireylerin topluma hazırlandığı ve sosyalleştiği bir kurumdur. Aile içinde her fert ayrı bir öneme sahiptir ancak gelecek nesillerin gelişme ve yetişme sürecinde sağlıklı ve bilinçli anne ve anne adaylarının rolü tartışılmazdır.


Anne adayları ve annelerin sağlığının korunması ve geliştirilmesinde yeterli ve dengeli beslenme en önemli etkenlerden biridir. İnsan yaşamında beslenmenin çok önemli ve çok özel olduğu devrelerden biri olan gebelik, aynı zamanda anneye topluma sağlıklı bireyler kazandırma sorumluluğunu vermiştir. Anne adaylarının yetersiz ve dengesiz beslenmesi, başta anne sağlığını tehdit ederken, ölü doğum, erken doğum, düşük ağırlıklı doğum, bedensel ve zihinsel özürlü doğumlar gibi tehlikelere de neden olabilmektedir. Annenin gebelik öncesi fiziksel gelişimini tamamlamış olması, besin depolarının yeterli olması hem bebeğin hem de annenin sağlığını koruyacak en önemli etkenlerdir. Çünkü bebek, annenin besin yedeklerinden ve gebelik boyunca tükettiklerinden kendisi için gerekeni seçerek beslenir. Anne karnında sürdürülen birliktelik, dünyaya geldikten bir süre sonra da devam eder. Bu nedenle annenin gebelik öncesi, gebelik sırasında ve sonrasında sağlıklı beslenmesi hem kendi hem bebeğinin sağlığı açısından önemlidir.
ANNELER VE ANNE ADAYLARINA SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ1.     Anne adaylarının gebelik öncesi ve gebelik sırasında düzenli aralıklarla sağlık kontrollerinden geçmesi anne ve bebeğin sağlığı açısından son derece önemlidir.
2.     Yaşamın her döneminde yeterli ve dengeli beslenme sağlığın korunması için temeldir. Bu nedenle, dört besin grubunda bulunan çeşitli besinlerin en az 3 ana ve 3 ara öğünde yeterli miktarlarda alınması önerilmektedir.
3.     Gebelik, emzirme ve menopoz sonrası kemik sağlığının korunması ve ilerleyen yaşlarda osteoporoz (kemik erimesi) riskinin önlenmesi açısından; günde iki kibrit kutusu peynir, en az 2 su bardağı süt veya yoğurt veya aynı miktardaki yoğurdun ayran olarak tüketimi önerilmektedir.
4.     Gebelik ve emziklilikte artan protein gereksinimini karşılamak ve sıklıkla görülen anemi (kansızlık) riskini azaltmak için yumurta, kuru baklagiller (fasulye, mercimek, barbunya. vb.) veya imkanlar dahilinde kırmızı et gibi besinlerin tüketimine özen gösterilmelidir. Her gün 1 adet yumurta, 1 porsiyon etli sebze veya kurubaklagil yemeği tüketilmesi önerilmektedir.
5.     Gebelik, emziklilik döneminde kansızlık riskinin önlenmesinde demir içeriği yüksek besinlerin tüketiminin yanında demirin vücutta kullanılabilirliğini arttırmak amacıyla taze sebze, meyve veya taze sıkılmış meyve suyu tüketimi, ayrıca kansızlık riskini arttırması nedeniyle çay ve kahvenin yemekten bir saat önce veya sonrasında tüketilmesi önerilmektedir.
6.     Vücut ağırlığının yaşamın her döneminde kontrol altında tutmaya özen gösterilmesi önemlidir. Gebelik süresince her ay 1-1.5 kg olmak üzere toplam 7-14 kg alacak şekilde ağırlık kazanımı, emziklilik döneminde zayıflama diyetleri uygulamaksızın yeterli ve dengeli beslenmek, ilerleyen yaşlarda da ideal ağırlıkta olunması önerilmektedir.
7.     Gebelikte bol su tüketimi idrar yolu enfeksiyonu, oligohidramnios (bebeğin amnion sıvısının normalden az oluşu), erken doğum eylemi, solunum yolu enfeksiyonları, kabızlık, ishal gibi pek çok durumda koruyucu veya tedavi edici olabilir. Ayrıca, yaşamın her döneminde yeterli sıvı alımı vücutta oluşan toksinlerin (zararlı öğeler) atımında, vücut fonksiyonlarının düzenli çalışmasında, metabolizma dengesinin sağlanmasında ve vücutta pek çok biyokimyasal reaksiyonun gerçekleşmesinde son derece önemli rol oynamaktadır. Bu nedenle, her gün en az 10 bardak su içilmesi, sıvı alımının karşılanmasında kahve, çay, kolalı içecekler yerine süt, ayran, taze sıkılmış meyve sularının tercih edilmesi önerilmektedir.
8.     Yeni doğan bebek için anne sütünün yerini başka bir besinin tutamayacağı ve sağlıklı her annenin bebeği için yeterli süt üretebileceği unutulmamalıdır. Yeni doğanların ilk 6 ayda yalnızca anne sütü ile beslenmesi, 6 aydan sonra ayına uygun ek besinlerin zamanında başlanması önerilmektedir.
9.     Yemeklerde iyotlu tuz kullanımı ve yemeklerin az tuzlu pişirilmesi önerilmektedir. Gebelikte özellikle son aylarda oluşan ödemlerin, ilerleyen yaşlarda ise osteoporoz riskini arttırması nedeniyle bu dönemlerde tuz ve tuz içeriği yüksek salamura yiyeceklerin tüketiminin azaltılması önerilmektedir.

10. Yemeklerde bitkisel sıvı yağların kullanımı, yemekleri pişirirken kızartma, kavurma yerine haşlama, ızgara, kendi suyunda veya az suda pişirme gibi sağlıklı pişirme yöntemlerinin kullanılması önerilmektedir.

11. Sigara ve alkol kullanılmaması, sigara içilen ortamlardan uzak durulması önerilmektedir.

12. Kemik sağlığı için güneş ışığından düzenli olarak yararlanılması önerilmektedir.
13.Vücudun düzenli çalışmasını ve besinlerden en iyi şekilde yararlanmayı sağlamak ve yaşam boyu sağlığı korumak ve geliştirmek için, sağlık personelinin onayladığı yaşınıza ve özel durumunuza (gebelik, emziklilik vb.) uygun düzenli fiziksel aktivite yapılması önerilmektedir.