Balinalar, Yunuslar ve Diğer Deniz Memelileri

Balina, yunus ve domuzbalığı gibi deniz memelileri gezegenimizin en iri canlılarıdır. Olağanüstü duysal yetileri ve çarpıcı su becerileri vardır.

Dinozorlarla yaşıt olan balinalar ve yunuslar gezegenimizin sularında (hatta nehir yunusu söz konusu olunca tatlı sularında) 100 milyon yılı aşkın bir süreden beri yaşıyor. Dünyanın bütün okyanuslarına alışkın olan bu memeliler sudaki yaşama her bakımdan uyum sağlamışlardır. Su memelisi olarak geçirdikleri evrimin biyolojik yapılarında belirli değişiklikler getirmemiş olmasına karşın, birçok deniz memelisi soyu günümüzde yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Bütün balinalar iki gruba ayrılır: Birçok değişik türü kapsayan dişli balinalar ve çubuklu balinalar olarak da bilinen dişsiz balinalar. Mavi balina ve kambur balina gibi dişsiz balinalarda diş yerine balen denen çubuklar bulunur. Tarağa benzeyen bu keratinli yapılar sudan planktonları ya da krilleri süzmelerine ve daha küçük balıkları öğütmelerine yarar. Dişli balinalar balık ya da kalamar avlar; bu türler arasında yunuslar, göbekli balinalar, katil balinalar ve denizgergedanları sayılabilir.

Foklardan farklı olarak suda kayarak ilerlemeye uygun hatlara sahip olan deniz memelilerinde, vücut sıcaklığını tüy örtüsü yerine yağ katmanları korur. Ön bacaklar evrimle paletlere dönüşürken, arka bacaklar tamamen ortadan kalkmıştır. Kuyruk başlıca itici güçtür; çünkü göğüs yüzgeçleri, yani “paletler” sadece yön değiştirmek için kullanılır. Hava soluyan hayvanların her 90 dkda bir yüzeye çıkmaları gerekir. Çok derine dalmak için, havayı akciğerlerden ziyade kas dokularındaki bir kas pigmentine depolarlar. Sürüyü izlemek zorunda olan balina yavrularının gelişimi son derece hızlı ilerler. Sualtında yaklaşık yedi ay süt emen bir mavi balina yavrusu her gün 50 kg alır ve 4,5 cm uzar.

Yunuslar

Yunuslar insanlarınkine göre %40 daha büyük bir beyne, ayrıca tıpkı balinalar gibi gün boyunca hareketli kalmalarına olanak veren dördüncü bir beyin karıncığına sahiptir.

Sadece beynin yarısı birkaç saniyelik sürelerle devre dışı kalınca dinlenirler. Bu sırada diğer yarı, tehlikeleri kollama, yüzmeyi ve solumayı denetleme görevlerini üstlenir.

Bütün deniz memelilerinin en önemli duyu yetisi işitmedir. Kendi aralarında 5 Hz ila 280000 Hz frekanslarla salınan ses dalgaları aracılığıyla iletişim kurdukları hemen hemen kesindir. Verici memelinin bu yönteme, alıcı memelinin psikolojik ve fiziksel durumunu belirlemek amacıyla başvurduğu açıktır.

Foklar

Cana yakın foklar saatte 35 km’ye varan bir hızla yüzebilmelerine karşın, diğer deniz memelilerine oranla sudaki uzun yolculuklara daha az yatkındır. Zamanlarının büyük bir bölümünü karada geçirir dolayısıyla sahillerde yaşarlar. Deniz memelilerinden ve denizineklerinden ayırt edici özellikleri olan sık tüy örtüsü, yüzyıllardan beri insanlar tarafından acımasızca avlanmalarına yol açmıştır. Yavrularını karada doğururlar ve ön paletlerindeki güçlü kaslarını kullanarak dövüşürler. Sudayken arka paletlerini ve kuyruklarını bir dümen gibi kullanırlar. Bu grup morsları, sakallı fokları ve kulaklı fokları kapsar. Erkek morslar heybetli azı dişleriyle hemen tanınırlar. Morslar yumuşakça, foklar ise balık yiyerek beslenirken denizleoparları penguen bile avlar.

Kısa kısa……..

Fokların gözleri hem karada, hem de sualtında işlev görebilecek yapıdadır.

Büyük katil balina (orka) dipte 15 dk kalabilir ve saatte 55 km hıza ulaşabilir.

Dünyanın en büyük hayvanı olan mavi balinanın boyu 33 metreye, ağırlığı 150 tona ulaşır.

Balinalar 30 dk içinde 2500 m dibe dalabilir.

Balinanın hava deliğinden çıkardığı püskürtü yoğunlaşmış havadır.

Göbekli balina soluma sürecinde içine çektiği havanın %90’ını değiştirir.

Yunusların ulaşabileceği azami hız saatte 50 km’dir.

Avlanma sırasında yunuslar 300 m derine dalabilir ve 15 dkya kadar dipte kalabilir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.