Büyükada

buyukada6

Prens Adaları’nın yüzölçümü ve nüfus bakımından en büyüğü olan Büyükada, şehrin gürültüsünden kaçıp, temiz hava almak isteyen İstanbul sakinlerinin akın ettiği bir yerdir. Yüzölçümü 5,4 km2‘dir. Maltepe sahiline uzaklığı 2.300 metredir. Büyükada’da biri güney, diğeri kuzeyde olmak üzere iki tepe bulunur. Güneydeki tepe, 203 metre yükseklikteki Yücetepe’dir. Kuzeydeki tepe ise 164 metre yükseklikteki Manastır Tepesi’dir.

buyukada1Gerek piknik alanlarıyla gerekse plajlarıyla her mevsim İstanbulluların günübirlik kaçamak yaptığı bir yer olan Büyükada’da konaklama imkanı bulabileceğiniz her bütçeye uygun otel ve pansiyonlar da bulunmaktadır. Büyükada’ya İstanbul Şehir Hatları, İstanbul Deniz Otobüsleri, Mavi Marmara, Prens Tur, Dentur, Turyol firmaları düzenli olarak sefer düzenlemektedir. Bostancı’dan kalkan motorlar yaklaşık 25 dakikada adaya varırken, Kabataş’tan kalkan vapurlar 1 saat 20 dakika, Kabataş’tan kalkan deniz otobüsleri yaklaşık 50 dakika, Kartal’dan kalkan motorlar ise yaklaşık 30 dakikada adaya varmaktadır. Büyükada’ya sefer yapan firmalar genelde yaz ve kış olarak 2 tarife kullanmaktadır. Bu seferlerin sıklığı da hafta içi ve hafta sonu günlerde değişmektedir. İlgili seferler tarifeler kullanılarak takip edilebilmektedir.

Büyükada’da kaldırılması gündemde olan faytonlara binip ada turu atabilirsiniz fakat kazıklanmamanız için önceden yapılan uyarıları dikkate alınız. Sokakları oldukça kalabalık olan Büyükada’da yürürken faytonlara da dikkat etmenizi öneririm. Zira fayton çarpıp yaralanmanız imkan dahilindedir. Büyükada’da fiyatlar oldukça yüksek olduğundan giderken yiyecek ve içecek götürmeniz önerilir. Bisiklet kiralayıp gezmeye uygun olan Büyükada’da bisiklet kullanırken de faytonlara dikkat etmelisiniz.

buyukada

Ayrıca Büyükada’da tekne kiralayıp ada etrafında tur atabilirsiniz. Yazın denize girmek için gelenlerin çoğunlukta olduğu yer olan adada 6 farklı plaj bulunmaktadır. Aya Yorgi Kilisesi ve Aya Yorgi Manastırı adanın en yüksek tepesinde bulunmakta ve Büyükada’nın en önemli tarihi yapılarından biridir. Buradaki ilk yapı, M.S. 6.yüzyılda inşa edilmiştir. Bu mevkide, birçok kilise ve manastırın kalıntıları da vardır. Bunlardan bazıları günümüze kadar ulaşmış, bazıları yıkıntı olarak kalmıştır. İsa Tepesi’nde ise Hristos kilise ve manastırı ile Rum Yetimhanesi bulunmaktadır. Rum Yetimhanesi’nin binası harabe olmasına rağmen halen dünyanın en büyük ahşap monoblok yapılarındandır. Kumsal semtindeki Ayios Dimitrios kilisesi de Büyükada’nın önemli dini yapılarındandır. Adadaki çok küçük Ortodoks cemaat, büyük ayinlerini burada yapar. Büyükada’da bulunan 4 camiden 1’i olan 2. Abdülhamit’in yaptırdığı Hamidiye Camii, Beşiktaş’ın Yıldız semtinde bulunan Hamidiye Camii ile mimari bakımından birebir aynısıdır. 23 tane otel, pansiyon gibi konaklayabileceğiniz işletme bulunan Büyükada’da özellikle sonbahar ve kış aylarında gezmek daha keyiflidir.

buyukada5Adalar ilçesinin merkezinin olduğu yer olan Büyükada’da balık yiyebileceğiniz birçok mekan bulunmaktadır. 3 semavi dine ait mabetlerin bulunduğu Büyükada son zamanlarda değişime uğrasa da mimarisiyle, konaklarıyla, sokaklarıyla, tarihi ve harika mimariye sahip evleriyle insanları etkilemektedir. Güneş’in deniz üzerinden batışını görebileceğiniz, bol bol fotoğraf çekebileceğiniz malzemenin bulunduğu, çoğu ziyaretçinin keşke burada ikamet etseydim dediği yer olan Büyükada şehrin telaşından kaçıp kafanızı dinleyebileceğiniz yerlerin başında gelmektedir.

Tarihi ve doğal güzellikleriyle yerli ve yabancı turistlerin uğrak noktalarından biridir. Motorlu taşıtların yasak olduğu (resmi araçlar hariç) adada ulaşım bisiklet ve faytonlarla sağlanır.

Denize girmek isteyenler için plajlar mevcuttur:

Eskibağ Plajı

Halik Koyu Plajı

Prenses Koyu Plajı

Yörükali Plajı

Nakibey Plajı

Kumsal Plajı

Aya Nikola Plajı

buyukada4Lev Troçki ‘nin, Gürcü asıllı Sovyet lideri Stalin tarafından sürgün edildikten sonra 1929-1933 yılları arasında yaşadığı Nizam Mahallesi’ndeki ev ve ünlü yazar Reşat Nuri Güntekin’in Maden Mahallesi’ndeki evi adayı ziyaret edenlerin ilgisini çekmektedir.

Aya Yorgi manastır ve kilisesinin özel bir yeri vardır: Her yıl 23 Nisan ve 24 Eylül günlerinde sayısız insanın 200 metrelik bu tepeyi tırmanıp kiliseye ulaşınca, inancı doğrultusunda dua ettiği, niyet tuttuğu ya da şifa umuduyla siyah cüppeli bir Ortodoks papazdan dua dilediği görülebilir.

İstanbul’un ilk çağdaş kent müzesi olan Adalar Müzesi, Adaların oluşumundan bugüne gelen hikayesini yüzlerce obje, 20 bin belge, 6 bin fotoğraf, yüzlerce belgeleme çekimi, film ve sözlü tarih kayıtlarından oluşan kuruluş koleksiyonu ile ziyaretçilerine sunmaktadır. Müze özellikle Adaların kentsel tarihine odaklanan Osmanlıca belge arşivine sahiptir. Adalar Müzesi’nin misyonu, Adalar’ın tarihi, kültürel ve doğal zenginliklerinin tanınmasını sağlamaktır. Aya Nikola Mevkii’nde eski hangar alanı dönüştürülerek tasarlanmıştır.

Büyükada’nın yerleşimi iki mahalle üzerine kurulmuştur. Bu mahalleler Nizam Mahallesi ve Maden Mahallesi’dir. Dik yokuşların bir hayli fazla olduğu adanın iki önemli tepesi; güney tarafta Yorgi Tepesi (Yüce Tepe) ile kuzey tarafta Hristos (İsa) Tepesidir. Adanın batı cephesinde 500 m genişliğindeki Dil Burnu uzanır ve Dil Burnu’nun kuzeyinde Nizam koyu, güneyinde ise Yörükali plajı bulunur.

buyukada319 yy.da nüfusu 3000’e yaklaşan Büyükada’ya vapur seferlerinin başlaması; Büyükada için bir dönüm noktası olmuş, vapur seferleri sonrası ada nüfusunda kademeli olarak artış gözlenmiştir. Vapur severleri ile birlikte İstanbul aydınlarının ve Rum ileri gelenlerinin adaya yerleşmesi; adanın mimari profiline zenginlik katmış, yaz aylarında adaya İstanbul halkının günü birlik ziyaretleri ve adanın yazlıkçı sayısındaki hatırı sayılır artış; adanın günümüzdeki renkliliğine büyük katkı sağlamıştır.

Ortodokslar tarafından inşa ettirilen diğer kiliseler ve Müslümanların adaya yerleşmeye başlamalarıyla birlikte adadaki yerini alan camiler göze çarpan diğer ibadet mekânlarıdır. Bu ibadet mekânlarının yanı sıra adada Ortodokslarca kutsal su kaynakları olarak inanılan Ayios Konstantinos, Ayia Fotini, Ayia Paraskevi ve Ayios Yeorios adlı tarihi Ayazmalar adanın dikkat çeken diğer mekânları arasında gösterilebilir.

buyukada21930 yılında adadaki Rum Mezarlığı çevresinde bulunan, Büyük İskender’in babası II. Filip’e ait toplam 207 sikkeden meydana gelen Büyükada definesi; İstanbul Arkeoloji Müzesi koleksiyonuna dâhil edilmiştir. Bu define Büyükada tarihinin derinliğini gözler önüne sermesi münasebetiyle Büyükada tarihi açısından önemli bir yere sahiptir. Yeşil ve mavinin berrak yüzünün kirlenmediği ve beton yığınlarıyla öldürülmeyen doğasıyla Büyükada; İstanbul portesinin göz alıcı karelerini barındıran adalarımızdan biri olmayı hala sürdürmektedir.