Dolmabahçe Sarayı

dolmabahce3İstanbul’un Beşiktaş ilçesi sınırları içerisinde Kabataş’tan Beşiktaş’a doğru giderken sağda bulunan 600 metre uzunluğunda dış cepheye sahip olan Dolmabahçe Sarayı, sahip olduğu simetrik büyüleyen mimarisi ve tarihiyle İstanbul’da görülmesi gereken yerlerin başında gelmektedir.

Bulunduğu yer önceden İstanbul Boğazı’nın büyük koylarından biri olan Dolmabahçe Sarayı, koyun bataklık haline gelmesinden sonra toprakla doldurularak bugünkü sarayın üzerine konduğu yer ortaya çıkmıştır. Ermeni asıllı mimar Nigoğos Baryan tarafından inşa edilen Dolmabahçe Sarayı 1986 yılında açılmıştır.

Osmanlı Devleti’nin son yıllarında ekonomik durumunun kötü olduğu zamanlarda yüksek harcamaların yapıldığı Dolmabahçe Sarayı, o zamanlar devletin en büyük gider kapılarından biriydi. Cumhuriyet Dönemi’nde önemli devlet başkanlarının ülkeyi ziyaretlerinde ağırlandıkları yer olarak kullanılan Dolmabahçe Sarayı, Atatürk’ün İstanbul’a geldiğinde ikamet ettiği yerlerden de biridir. Sarayın 71. Numaralı odasında hayatını gözlerine yuman Mustafa Kemal Atatürk’ün vefatıyla da gündeme gelmiştir.

Müze kart uygulamasından yararlanılmayan Dolmabahçe Sarayı Milli Saraylar Daire Başkanlığı’na bağlıdır. Selamlık için tam bilet ücreti 30, öğrenci 15 lira iken; Selamlık, Harem, Camlı Köşk, Saat Müzesi’ni gezme ücreti 40 liradır. Belirli günlerde Türkiye vatandaşlarına ücretsiz giriş izni tanınmaktadır. Saat sabah 09:00 ve 16:00 arasında açık olan Dolmabahçe Sarayı Müzesi, günde 3000 kişiye ev sahipliği yapmaktadır.

Görüntü alan teknolojik aletlerin kullanılmasına izin verilmeyen yer muhteşem yapısıyla ziyaretçilerini etkilemektedir. Dolmabahçe Sarayı’na ulaşmak için Kabataş’ta tramvay veya vapurda indikten sonra Beşiktaş yönüne doğru 300 metre yürümeniz gerekmektedir. Beşiktaş yönünden de Kabataş yönüne doğru 500 metre yürümeniz gerekmektedir. Dolmabahçe Sarayı yanında otobüs durağı olmaması sebebiyle Taksim’den gitmek isteyenler İstanbul Teknik Üniversite Durağı’nda inerek sahile doğru yürümeleri gerekmektedir.

Özel araçlarıyla gitmek isteyenlerin ücretli olarak park edebileceği yer Saray’ın önünde bulunmaktadır. Son günlerde İnönü Stadı’nda yapılan maçlar nedeniyle oluşan titreşimlerin, eskiden bataklık olan yerin üzerine kurulu olan Dolmabahçe Sarayı’nı denize doğru kaydırdığı haberleri çıkan saray depremlerden de hiçbir zarar görmemiştir. Giriş ücretlerinin oldukça pahalı olduğu Dolmabahçe Sarayı Müzesi’ni her şeye rağmen görmelisiniz.

 

dolmabahce1Tarihçesine gelince;

Evliya Çelebi;  Dolmabahçe Sarayı’nın bugünkü yerinde Yavuz Sultan Selim’in bir köşk yaptırdığını yazar. I Ahmet zamanında, mekân taşla doldurulur ve köşk büyütülür.  Sarayın ve yerleşimin adı buradan gelir. 19 yy.da II. Mahmut aynı yerde yeni bir saray bina eder. Bugünkü yapı ise; 1842 yılında I. Abdülmecit tarafından, Karabet Balyan’a inşa ettirilir. Yapımı 1853 senesine kadar devam eden Saray; Abdülmecit’in İkamet ettiği yer olmasının yanı sıra, resmi işleri de gördüğü mekândır. Abdülmecit’ten sonra kardeşi Abdülaziz’de bu Saray’da yaşamıştır. Cumhuriyet’in ilanından sonra Atatürk’ün İstanbul’daki Cumhurbaşkanlığı Konutu olan Dolmabahçe Sarayı, 10 Kasım 1938 tarihinde Atatürk’ün öldüğü yer olması münasebetiyle, Cumhuriyet tarihinde ayrı bir öneme sahiptir.

Dolmabahçe Sarayı’nın ana yapıları;  Harem, Mabeyn, Saat Kulesi ve Dolmabahçe Camiidir. Saray’da 285 oda ve 46 adet salon, 6 hamam ve 68 tuvalet vardır. Saray 110 bin metrekare alana kurulmuş ve 1910’larda elektrik ve kalorifer sistemine geçmiştir.

Mabeyn merdivenlerinin korkulukları, kristallerle süslenmiş harikulade bir görünümde olup; Mabeyndeki Taht Salonu’nda bulunan 36 metrelik kubbeden sarkan dört tonluk ve yedi yüz elli ampullü kristal avize, salona Avrupai bir hava katmaktadır. Bu avize Kraliçe Victoria’nın hediyesidir. Bu Taht Salonu 19 Mart 1877 tarihinde, II Abdülhamit’in Osmanlı meclisini açılışına ev sahipliği de yapmıştır. Ayrıca;  Haremde, Taht Salonu’nun izlenebileceği bir koridor vardır.

Harem, törenlerin yapıldığı Mavi Salon, kadınların eğlendiği Pembe Salon, Atatürk’ün kaldığı odalar, Valide Sultan odaları gibi farkı mekânları barındırır. Saray’ın girişinde yer alan 30 metre yüksekliğindeki saat kulesininse 1895 yılında tamamlandığı söylenir. Saray’ın yanındaki Dolmabahçe Camii, Osmanlı mimarisine damgasını vuran; Balyanlardan, Nikoğos Balyan tarafından 1853 yılında tamamlanmıştır. Dolmabahçe Sarayı’nın arka kısmında Sultan’ın kuşları için 19 yy.da inşa edilmiş ufak bir köşk yer alır.  Yapıda o dönem farklı türden, birçok kuş barındırılmıştır.

Günümüzde müzeye dönüştürülen Dolmabahçe Sarayı, Milli Saraylar Daire Başkanlığına bağlıdır.