Kiraz ve Faydaları

kiraz1

Ülkemizde nisan sonu ile temmuz arasında olgunlaşan kiraz, taze meyve olarak yenilmesinin yanı sıra kurutularak, tatlı yapımında ve içeceklerde kullanım alanı bulur. Dünyanın çeşitli coğrafyalarında, farklı isimlerle anılan ve kiraz için düzenlenen pek çok festival yapılır. Bu festivallerin bir amacı da artık kirazın yenmeye hazır hale geldiğini duyurmaktır. Doğum, ölümsüzlük ve yenilenme gibi anlamların da yüklendiği meyve, bulunduğu bölgeye ve çeşidine göre nisan sonu ile temmuz başı arasında olgunlaşır.
Çinliler tarafından evcilleştirilen kirazın anavatanının Asya olduğu sanılır. “Mazzard” adıyla da anılan bu meyve, eski Yunan, Mısır ve Roma’da da biliniyordu.

kiraz2Ülkemizde kirazın çok renkli ve çeşitli türleri bulunuyor. Meyvesi iri, rengi kırmızı olan ve uzun süre dayanabilen Napolyon çeşidi en çok tercih edilen kiraz türüdür. Buna karşın 2-4 gün içerisinde tüketilmesi gerekir. Meyvesi oldukça iri olan bordo renkli çeşide “bing”, orta irilikte, ince sarı üzerine kırmızı alacalı renktekine “karabodur”, eti krem renginde olan çeşide ise “dalbastı” denilir. Ülkemizde daha çok kuzey bölgelerde, kıyılara yakın kesimlerde ve İç Anadolu bölgesinin vadilerinde yetişir. Bir tür yabani kiraz olan mahlep sadece Türkiye ve Ortadoğu’da, dağlık alanlarda görülür. Meyvesi ekşi olan mahlepin kurutulan çekirdekleri çeşitli işlemlerden geçirildikten sonra ekmek, kurabiye ve çöreklerde kullanılır. Mahlep şarapları da bu meyveden yapılır.
Kiraz fitokimyasallar açısından zengindir. Bunlar: anthocyanins (mevye ve sebzelerin rengini veren pigmentler; ki bunlar hücreleri zararlı kanserojen maddelere karşı koruyan antioksidan özellikleri sebebiyle kansere karşı seçenek oluşturabilirler). Aynı şekilde bir flavonoid olan quercetinki içinde hem anti-kanser bir oluşum, hem de antiinflamatuar ve antihistaminik (alerji ve enfeksiyon önleyici) özellikler taşıyan bir antioksidandır.

FAYDALARI

· Kiraz hem kolesterolü hem de kan şekerini düşürmeye yardımcı olabilir.

· Ürik asit ve ürat tuzlarının vücuttan atılmasını sağlayabilir. Bu nedenle romatizma ve gut hastalıkları, eklem kireçlenmesi ve damar sertliğinin tedavisinde kullanılabilir.

· Kabızlığı önlemede etkilidir.

· Kirazda bulunan kinik asit, böbreklerin taş ve kum yapmasını önleyebilir ve varsa zamanla dökülmesine yardımcı olabilir.

kiraz· Kandaki zararlı maddelerin vücuttan atılmasına yardımcı olabilir.

· Aşırı ilaç tüketimi ile karaciğerde oluşan yükün azaltılmasında yardımcı olabilir.

· Nikotinin vücuttan atılmasında yardımcı olur.

· İçerdiği meyve şekeri levüloz rahat sindirilebildiği için, şeker hastaları da kirazı yanında protein kaynağı besinlerle birlikte tüketebilir.

· A vitamininin önemli bir kaynağı olan karoteni içeren kiraz, göz problemlerinin önlenmesinde yardımcı olabilir.

· 20 kirazda 12 – 25 miligram arasında antosiyanin bulunmaktadır, bu da bir aspirinden on kat daha etkilidir.

KULLANIŞI:
· 30 gram kiraz sapını 1 litre suda 10 dakika kaynatarak hazırlayacağınız çay, böbrekleri çalıştırarak, diüretik (idrar söktürücü), kan ve idrar yolları temizleyicisi, safra akımını sağlayıcı, bağırsak düzenleyici etki gösterebilir.

Mutfakta, özellikte pastacılıkta kullanılan kirazdan komposto, meyve salata, dondurma, tart, sufle, kek, puding, likör ve mayalandırılan kiraz suyuyla kiraz şarabı yapılır. Beyaz ve sarı kirazdan reçel hazırlanır. Kiraz cenneti olarak bilinen Giresun’da ise “Kiraz kavurması”, “Kirazlı dible”, “Kiraz tuzlusu kavurması”, “Kiraz tuzlusu diblesi” gibi tatlı-tuzlu pek çok yemeği yapılır. Mevsimden dolayı kışın bulunamayan kiraz, alternatif olarak aynen vişnede olduğu gibi kurutularak kullanılır. Av etleri yanında çeşni olarak sunulan kiraz, düşük kalori değeriyle aynı zamanda diyet yapanların sofralarından da eksik olmaz. Kirazın meyvesi kadar yaprağı da değerlendirilir ve sarma yapmakta kullanılır.

VİTAMİNLERİ:

· 100 gram kirazda, 17 bin miligram C vitamini bulunmaktadır. Her insanın günde 60-80 miligram C Vitamini alması gerekiyor.

· B1, B2, B5 vitaminleri, magnezyum ve kalsiyum da bulunmaktadır.