Sinema- Yedinci Sanat

Beyazperdede akan ilk görüntüler kültür yaşamında bir devrim yarattı. Çekim ve gösterim tekniklerinin sürekli gelişmesiyle, sinema 20. yüzyılın en önemli kitle iletişim aracı haline geldi. Daha önce hiçbir sanat dalının yapamadığı ölçüde dünyaya şekil verdi. Sinemanın gelişimine sadece sanatsal tutkular yön vermedi; sosyal, siyasal ve ekonomik çıkarlar da önemli rol oynadı. Böylece hareketli görüntüler seçkin kültür ve popüler kültür arasındaki sınırları bulanıklaştırdı.

Ekip Halinde İcat

Sinematografi 19. yüzyıl sonlarında henüz ilk adımlarını atıyordu. Bir dizi mucit aynı sıralarda mevcut icatları bir araya getirip teknik bakımdan gelişmesini sağladı.

Gerçek hayatın fotomekanik bir görüntüsünü yaratmaya yönelik girişimler uzun bir geçmişe dayanır. Arap bilgin Ebu Ali el-Hasan’ın 980 dolaylarında geliştirdiği “karanlık oda” ve 17. yüzyılda icat edilen “sihirli kutu” modern kamera ve projektör teknolojilerinin ilk örnekleri olarak kabul edilir.

Çığır Açan Gelişmeler

19. yüzyılda esnek yapılı selüloidin icadı sinemanın doğuşu açısından çok önemliydi. Amerikalı George Eastman ürettiği delikli rulo filmin patentini 1889’da aldı. Ama görüntüleri oynatmayı ancak stroboskopik etkinin öğrenilmesi mümkün kıldı. Bu etki saniyede 12 görüntülük kare akış hızının yarattığı yanılsamaya dayanır; böylece insan gözünün ayrı görüntüleri seçmemesi hareket izlenimini doğurur. Charles-Émile Rexnaud panayırlarda bu tekniği “fenakistoskop” ya da “praksinoskop” adıyla gösteri için kullandı. Sinemanın bir başka önemli buluşçusu olan Eadweard Muybridge, çektiği fotoğraf dizileriyle insan ve hayvan hareketlerini belgeledi.

Edison ve Diğer Öncüler

İlk gösterim makinelerinin mucitleri bu çığır açıcı atılımlardan yararlandı. Thomas Alva Edison tek izleyiciye göre tasarladığı kinetoskopuyla 1893’te ilk filmleri gösterdi. Sanayileşmeyle birlikte kentlerde kitlesel tüketimin ortaya çıktığı bir dönemde böyle bir icadın yaygınlaşması mümkün değildi. Alman Skladanowsky kardeşlerin Berlin’deki Wintergarten Salonu’nda biyoskopla film gösterimleri ikili 50 mm ruloların kullanılması nedeniyle çok zahmetliydi. Sinemanın gerçek doğum tarihi Louis ve Auguste Lumière kardeşlerin Paris’teki Grand Cafè’de ücret ödeyen bir seyirci kitlesine sinematografla hareketli bir görüntü sunduğu 28 Aralık 1895 olarak kabul edilir. Sinemanın bir gerçeğe dönüşmesine birçok teknik başarı ve çeşitli başka etkenler katkıda bulunmuştu. Sinematograf birçok teknik gelişmenin yetkinliğe ulaştığı ürün sayılabilir.

Kısa kısa…….

Lumière Kardeşler seyircilere ücret karşılığı ilk film gösterisini 1895’te sundu.

İlk sesli film “Caz Şarkıcısı” 1927’de sinemalardagösterildi.

II. Dünya savaşı’ndan sonra ABD sinema sektörü dünyada ilk sıralara yükseldi.

1980’ler ve 1990’larda pahalı ve yüksek gişe gelirli filmler dünya genelinde sinemaya damgasını vurdu.

“Sihirli kutu”da aygıtın içine yerleştirilmiş bir ışık kaynağı görüntülerin perdeye yansıtılmasını sağlardı.

Edison projektörsüz çalışan kinetoskopu 1890’larda icat etti.