Varoluşumuzun Sahnesi…

Bir bütün olarak evren neye benzer? Nasıl yaratıldı ve nasıl gelişti? Kozmoloji bu sorulara cevap bulmaya çalışır. Elimizdeki tek bilgi kaynağı evrendeki cisimlerce salınan ve dış uzayı aşarak bize ulaşan (ışık ya da enerji biçimindeki) radyasyondur. İnsanlar bu bilgiler temelinde zeka ve akıllarını kullanarak dünyaya ilişkin fiziksel modeller geliştirirler. Elbette bu modeller yeni buluşlarla birlikte değişebilir; bugün doğru sayılan bir şey yarın yanlış olarak görülebilir.

Bir Evren Modeli Arayışı

Evrenin kökenine dair standart bir model büyük patlama teorisidir. Evren ilk başta son derece yoğundu; zamanla genişledi ve m³e 1’den az atom düşen bir yapıyla sonsuz boyuta ulaştı.

Evrene ilişkin bilimsel modeller, evrenin kökenini ve gelişimini ortaya koyar. Modelde özellikle mevcut özelliklerin açıklanması gerekir. Bunlar arasında madde çeşitleri ve düzenlenişleri yer alır. Bir özellik son derece çarpıcıdır: Galaksiler birbirlerinden uzaklaşıyor gibidir. Bu hareketin belirgin bir başlangıç noktası ve dolayısıyla genişleyen evrenin bir merkezi yoktur.

Büyük Patlama Teorisi

Bilimsel ölçümlerden elde edilen veriler bizi her zaman tek bir yoruma götürmez. Ancak günümüzde çoğu kozmolog büyük patlama teorisinin doğruluğundan emindir. Buna göre, ilk anda ne olduğunu hiç kimse tam olarak bilmese bile, evrenin bir başlangıcı vardır. Evrenin gelişimi, yaklaşık 14 milyar yıl önce büyük patlama olarak bilinen bir genişlemeyle başladı. Bu anlık genişleme benzersizdi; çünkü çevrede, ortaya çıkan döküntülerin serpileceği bir uzay yoktu. Uzayın kendisi katlanan bir hızla genişlemeye başladı ve bu süreçte çatladı. Büyük patlama tek bir yerde değil, her yerde meydana geldi.

Evren ilk evresinde boyut olarak saliselik bir zaman dilimi içinde genişledi. Bu şişme evresinden sonra da çok daha yavaş bir hızla genişlemeye devam etti.

Madde ve Radyasyon

İlksel madde en küçük temel parçacıklardan doğdu ve ilk başta tasavvur edilemez derecede sıcaktı. Ancak evrenin genişlemesiyle birlikte, madde soğumaya yüz tuttu. Artık çarpışmayan parçacıklar kaynaşarak daha büyük parçalara dönüşmeye başladı. Birkaç saniye sonra, evren zamanla atomlara dönüşecek bileşenlerle doldu: Protonlar, nötronlar ve elektronlar. Evrendeki ilksel madde sıcak ve yoğundu. Başlangıçta evrene radyasyon egemendi; çünkü fotonların yoğunluğu maddeninkinden daha yüksekti. Fotonlar çok kısa dalga boylarındaki ışığa denk düştükleri için yüksek enerjiliydi.

Kısa kısa…….

En eski yıldızlara dönük gözlemlere ve standart büyük patlama modeline göre, evren yaklaşık 14 milyar yaşındadır.

Madde bütün evrene düzgün dağılmıştır.Uzay ve zaman dahil her şey bir anlık kozmik genişlemeyle ortaya çıktı.

Büyük patlamadan geriye kalan ısı uzay içinde ölçülebilir.

Büyük patlama teorisine göre, bütün evren nohuttan daha küçük boyutta bir yapıyla başladı.

Büyük patlamadan beri uzay sürekli genişliyor. Sıcak madde ve radyasyon karışımının soğumasıyla birlikte yıldızlar ve galaksiler ortaya çıktı. Günümüzde uzay sondaları artık radyasyonu araştırıyor.

Büyük patlama teorisine göre uzay, zaman ve madde genişleyerek varlık kazandı.